Rozdział 1: Reguła 12 dni w turystyce międzynarodowej
Ten wyjątek pozwala na odłożenie odpoczynku tygodniowego o maksymalnie 12 kolejnych okresów 24-godzinnych. W 2026 r. Tachograf Inteligentny V2 ułatwia nadzór nad tym trybem dzięki zapisom GNSS. Aby go zastosować, przewoźnik musi upewnić się, że kierowca odbył wcześniej 45-godzinny odpoczynek. Analiza pliku pojazdu (.TGD) jest jedynym sposobem na certyfikację tej sekwencji podczas kontroli drogowej.
Co dokładnie zmieniło rozporządzenie 2024/1258
Weszło w życie 22 maja 2024 r. i zmienia artykuły 4, 7, 8 oraz 10 rozporządzenia 561/2006. Zmiany dotyczą wyłącznie okazjonalnego przewozu osób — nie transportu rzeczy i nie przewozów regularnych. Są trzy i warto je rozdzielić, bo dotyczą zupełnie różnych sytuacji.
1. Przerwa dzielona na dwa bloki
Kierowca może rozbić obowiązkową przerwę na dwie przerwy po co najmniej 15 minut, zachowując łączne 45 minut, odebrane w okresie 4,5 godziny prowadzenia. To realna różnica wobec transportu rzeczy, gdzie obowiązuje sztywny podział 15 + 30 w tej właśnie kolejności.
Powód jest praktyczny: rytm wycieczki nie układa się w bloki po pół godziny. Postój przy punkcie widokowym trwa dwadzieścia minut, wejście do muzeum czterdzieści. Dwie przerwy po 15-20 minut dają się z tym pogodzić — trzy dowolne kawałki nie są dopuszczalne.
2. Odpoczynek dobowy odłożony do 25 godzin
To jest zmiana, o której mówi się najmniej, a w praktyce ratuje najwięcej programów. Kierowca wykonujący jednorazowy okazjonalny przewóz osób trwający co najmniej sześć kolejnych okresów 24-godzinnych może odebrać odpoczynek dobowy w ciągu maksymalnie 25 godzin od zakończenia poprzedniego odpoczynku — pod warunkiem, że łączny czas jazdy w tym dniu nie przekracza siedmiu godzin.
Z tego odstępstwa można skorzystać dwa razy, jeżeli przewóz trwa co najmniej osiem kolejnych okresów 24-godzinnych. Zwróć uwagę na warunek siedmiu godzin jazdy: to nie jest wydłużenie dnia pracy, tylko przesunięcie okna odpoczynku przy krótkiej jeździe.
3. Reguła 12 dni także w kraju
Dotąd odłożenie odpoczynku tygodniowego na maksymalnie dwanaście kolejnych okresów 24-godzinnych było możliwe wyłącznie w przewozie międzynarodowym. Po zmianie obejmuje również jednorazowy okazjonalny przewóz krajowy. Warunki pozostają: wcześniejszy pełny odpoczynek i odpowiednie odpoczynki wyrównawcze po zakończeniu cyklu.
Kiedy autobus w ogóle potrzebuje tachografu
Zanim przejdziemy do elastyczności, warto ustalić punkt wyjścia, bo tu też krąży sporo nieporozumień.
- Tachograf jest wymagany w pojazdach przystosowanych do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Pojazdy do 9 osób pozostają poza obowiązkiem — również w ruchu międzynarodowym.
- Przewozy regularne na trasach do 50 km są wyłączone spod rozporządzenia 561/2006. Autobus obsługujący wyłącznie taką linię nie podlega tym przepisom.
Kluczowe rozróżnienie brzmi: regularny czy okazjonalny. Cała elastyczność opisana wyżej dotyczy wyłącznie okazjonalnego. Przewoźnik obsługujący linię regularną i jednocześnie wycieczki nie może przenosić zasad z jednego rodzaju przewozu na drugi — a to właśnie zdarza się najczęściej w firmach mieszanych.
Rozdział 2: Dzielona przerwa — dwa bloki, nie trzy
W przeciwieństwie do transportu rzeczy, w okazjonalnym przewozie osób kierowca może podzielić obowiązkową przerwę na dwie przerwy trwające co najmniej 15 minut każda, przy zachowaniu łącznego minimum 45 minut. Przerwy te muszą zostać odebrane w okresie prowadzenia pojazdu wynoszącym 4,5 godziny. To nie jest dowolność: to dwa bloki, nie trzy, i nie „ile się da". Niezbędne jest, aby kierowca poprawnie wykonał wpis manualny do tachografu, jeśli w czasie postoju wykonywał inne prace (np. sprawdzenie listy pasażerów).
| Kategoria | Norma Przewóz Rzeczy | Elastyczność Autobusy 2026 |
|---|---|---|
| Podział przerwy 45' | 15' + 30' (sztywno) | 2 bloki po min. 15' (razem 45') |
| Odpoczynek 12-dniowy | Niedopuszczalny | Także w przewozie krajowym (od 2024/1258) |