Typowe Błędy Tachografu Cyfrowego

Awaria w trasie: co robić, w tej kolejności

Najpierw dobra wiadomość: awaria tachografu nie unieruchamia cię na miejscu. Rozporządzenie przewiduje dokładnie taką sytuację. Naprawdę groźne jest co innego — jechać dalej, nie zostawiając żadnego śladu tego, co robiłeś, gdy urządzenie nie zapisywało.

1. Dokumentuj ręcznie od pierwszej minuty

Dopóki tachograf jest niesprawny, to ty jesteś zapisem. Na kartce albo na odwrocie wydruku notujesz: imię i nazwisko, numer karty kierowcy lub prawa jazdy, swój podpis oraz okresy, których urządzenie nie zarejestrowało lub nie wydrukowało prawidłowo. Dokładnie tego wymaga przepis. Zachowaj te kartki — podczas kontroli to twoja jedyna obrona.

2. Zasada tygodnia

Przedsiębiorca ma obowiązek zlecić naprawę zatwierdzonemu warsztatowi, gdy tylko okoliczności na to pozwolą. I tu termin, o którym mało kto wie: jeśli pojazd nie może wrócić do bazy w ciągu tygodnia od powstania lub wykrycia awarii, naprawy trzeba dokonać w trakcie trasy. Dokończenie sezonu i naprawa w przyszłym miesiącu nie wchodzi w grę.

3. Drukuj, choćby wydawało się to przestarzałe

Wydruk papierowy wciąż jest najmocniejszym dowodem na drodze. Jeśli urządzenie mimo usterki nadal drukuje, zrób wydruk na początku i na końcu zmiany, a na odwrocie zapisz to, co nie zostało zarejestrowane. Zapasowa rolka papieru w kabinie jest warta więcej niż każde tłumaczenie.

A gdy zawodzi karta, a nie urządzenie

To zupełnie inny przypadek i bardzo często się je myli. Jeśli karta ulegnie uszkodzeniu, działa wadliwie, zginie lub zostanie skradziona, musisz wystąpić do właściwego organu o wydanie nowej, a do tego czasu dalej dokumentować swoje okresy ręcznie, z tymi samymi danymi identyfikacyjnymi. Jazda bez karty ze świadomością, że jej nie masz, to odrębne naruszenie — i to takie, które zależy wyłącznie od ciebie. ITD rozróżnia te dwie sytuacje.

Większość „awarii tachografu” nie jest awarią tachografu

Zanim ktokolwiek pojedzie do warsztatu, warto wiedzieć, że urządzenie psuje się rzadziej niż wszystko, co jest wokół niego. Zgłoszenia, które w firmie brzmią jak „tachograf nawala”, najczęściej mają jedną z czterech przyczyn — i trzy z nich rozwiązuje się w kabinie.

• Karta. Zabrudzone albo starte styki, karta noszona luzem w kieszeni. Objaw wygląda groźnie: urządzenie jej nie widzi albo wyrzuca w trakcie.
• Procedura. Wpis, który nie został zatwierdzony, karta wyjęta za wcześnie, symbol kraju pominięty przy zamykaniu dnia. Urządzenie działa bez zarzutu — brakuje danych.
• Pobieranie. Zły plik, przerwany odczyt, czytnik bez sterownika. Problem leży po stronie komputera, nie pojazdu.
• Rzeczywista usterka — czujnik, zasilanie, sam rejestrator. Jedyna z czterech, która wymaga warsztatu.

Rozróżnienie warto zrobić przed wizytą, bo trzy pierwsze przypadki kosztują dzień postoju i nic nie naprawiają. A czwarty nie poczeka — im dłużej pojazd jeździ z niesprawnym rejestratorem, tym trudniej wytłumaczyć, dlaczego nikt nie zareagował.

Problem, który nie daje żadnego objawu

Na koniec najgroźniejszy przypadek z całej listy, bo nie zapala się żadna kontrolka i nikt niczego nie zgłasza. Pamięć urządzenia i karty jest skończona, a po zapełnieniu zapisuje po najstarszych danych — bez komunikatu, bez pytania, bez śladu.

Dane traci się więc w ciszy. Nie ma dnia, w którym coś przestaje działać; jest dzień, w którym ktoś prosi o zapis sprzed pół roku i okazuje się, że nie istnieje. Nie da się go odzyskać z żadnej kopii, bo źródło zostało nadpisane u siebie w pojeździe.

Stąd jedyna profilaktyka, która działa: rytm pobrań krótszy niż okno nadpisywania, a nie równy terminowi z przepisu. Kto pobiera „na styk”, prędzej czy później trafi na miesiąc z dwoma świętami i urlopem osoby, która to robi — i wtedy dziura powstaje sama.

Zapamiętaj

Przy każdym problemie z tachografem kolejność jest ta sama: ustal, czy to karta, procedura, pobieranie czy sprzęt — potem działaj, a przy okazji zbierz teczkę. Usterka wyjaśniona dokumentem to formalność; ta sama usterka bez dokumentu to godzina rozmowy przy szlabanie.

Teczka zdarzenia: co zebrać, zanim ktokolwiek zapyta

Usterka sama w sobie nie jest naruszeniem. Naruszeniem bywa to, czego nie da się wytłumaczyć — a wytłumaczenie robi się z dokumentów zbieranych w dniu zdarzenia, nie z pamięci po pół roku.

Komplet jest krótki i mieści się w jednej kopercie:

• Data i godzina, kiedy problem się pojawił, i co dokładnie pokazywało urządzenie. Jedno zdanie, zapisane od razu.
• Wydruki z okresu awarii, opisane i podpisane. To one zastępują zapis, kiedy zapisu nie ma.
• Dokument z warsztatu z datą — zlecenie albo faktura. To najmocniejszy element całej teczki, bo wiąże zdarzenie w pamięci urządzenia z konkretną, sprawdzalną przyczyną.
• Notatka, co zrobiono i kiedy. Reakcja liczy się tak samo jak sama usterka.

Wartość tej teczki widać dopiero przy kontroli: zdarzenie w pamięci urządzenia z fakturą obok wyjaśnia się w dziesięć sekund. To samo zdarzenie bez niczego zabiera godzinę — i zostawia po sobie pytanie, na które trudno odpowiedzieć inaczej niż „nie pamiętam”.

Co zrobić, gdy tachograf nie widzi włożonej karty?